Co każdy rodzic wiedzieć powinien

 

WSPOMAGANIE ROZWOJU MOWY DZIECKA:

1. Mówimy do dziecka często i dużo (posługujemy się zdaniami krótkimi, ale w pełni poprawnymi – taka sytuacja pozwala na szybkie powtarzanie słyszanych konstrukcji oraz w konsekwencji przyczynia się do przyspieszenia posługiwania się przez nie zdaniami).

2. Na każdym kroku zachęcamy do powtarzania:   
- samogłosek - początkowo dwóch, następnie trzech np.: AO; UA; AOE itp., możemy ćwiczyć przed lusterkiem, zwracamy uwagę na wyrazistość;
- sylab otwartych (ma, ba, pa, da, ta itd.); prostych wyrazów – po kilka razy. Przyspieszamy w ten sposób sprawną realizację.
 
3. Pamiętamy, że tempo mówienia do dziecka powinno być nieco wolniejsze od spontanicznej mowy, której używamy na co dzień.
 
4. CZYTAMY CODZIENNIE – przynajmniej przez 20 minut. Po przeczytaniu bajki:                      
- rozmawiamy na temat jej treści; wskazujemy na ilustracji wybrane postacie, elementy; przypominamy ich nazwy; zachęcamy do powtarzania;
- zadajemy pytania, które powinny być stopniowo coraz bardziej skomplikowane: początkowo: Kto to? Co to? a następnie: Co stoi na stole? Co trzyma w rękach Kasia?
- doskonałym ćwiczeniem pamięci i zdolności nazywania jest nadawanie przez dziecko imion postaciom występującym w książeczce i posługiwanie się nimi konsekwentnie do końca.
 

Pamiętajmy, że język czytanej książeczki musi być dostosowany do potrzeb dziecka.

 
5. Wprowadzamy zabawę, która polega na wypełnianiu przez dziecko poleceń mówionych mu szeptem do ucha np.: schowaj klocek pod poduszką, wrzuć piłkę do koszyka, połóż kredkę na krześle itp.
 
6. W formie zabawy usprawniamy motorykę narządów mowy:
- dajemy dziecku kieliszek, którego wewnętrzne ścianki smarujemy kremem czekoladowym lub miodem do wylizania;
- smarujemy podniebienie Nutellą lub przyklejamy opłatek, mleko w proszku (dziecko przy otwartej buzi zlizuje krem).
 

 

KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA W WIEKU PREDSZKOLNYM

Wiek przedszkolny obejmuje okres życia dziecka od 3 do 6 lat. Jest to granica płynna i umowna, gdyż każde dziecko ma swoje indywidualne tempo rozwoju. Kształtuje się tu bowiem osobowość dziecka, pojawiają się pierwsze doświadczenia, następują duże procesy rozwojowe (rozwój fizyczny, umysłowy i emocjonalno – społeczny).

 Lata przedszkolne są okresem intensywnego rozwoju umysłowego dziecka, a wnikliwość i ciekawość pozwalają lepiej poznać otaczający je świat. Poznawanie i rozumienie rzeczywistości nie może odbywać się bez kontaktów dziecka z dorosłymi (rodzicami, wychowawcami czy opiekunami).   

 

Psychologia wyróżnia 3 fazy rozwoju dziecka : 

 

- I faza (wczesna) od 3 do 4 lat,

- II faza (średnia) od 4 do 5,5 lat

- III faza (późna) od 5,5 do 7 lat.

 

 

Faza pierwsza  : w tej fazie dzieci są jeszcze na ogół mało samodzielne (nie radzą sobie same w różnych sytuacjach życiowych i wymagają pomocy dorosłych np. przy ubieraniu się). Także zasób doświadczeń tych dzieci jest jeszcze niewielki. Komunikacja jest szczególnie utrudniona przy pracy w grupach, dlatego dziecko lepiej rozumie polecenia, które kierowane są bezpośrednio do niego niż te dawane na tle całej grupy. Nie potrafi koncentrować uwagi przez dłuższy czas. Z tego względu szybko zmienia przedmiot swoich zainteresowań. W związku z tym zabawy muszą być dość proste i krótkie. Dziecko w wieku 3-4 lat jest egocentryczne, czyli patrzy na świat z punktu widzenia jedynie własnych celów.

 

Faza druga : dziecko wykazuje się większą samodzielnością. Lepiej przystosowuje się do życia w grupie przedszkolnej niż w fazie pierwszej.

Nawiązuje przyjazne kontakty z innymi dziećmi. Jednocześnie dziecko jest impulsywne, egocentryczne, agresywne co sprzyja powstawaniu konfliktów z rówieśnikami. Mimo to lubi kolegów i chętnie się z nimi bawi. O 4-latkach często się mówi, że są nie do opanowania w każdym rodzaju aktywności. Jest to spowodowane dużą aktywnością ruchową. Około 5-go roku życia dziecko wkracza w tzw „wiek pytań”. Można powiedzieć, że zadręcza dorosłych licznymi pytaniami, gdyż chce jeszcze lepiej poznać otaczającą go rzeczywistość. Dziecko w ten sposób poznaje świat. Jest ono bardzo żywe i ruchliwe, bardzo dociekliwe, a jego doświadczenia są coraz szersze.

 

Faza trzecia : stanowi ona pewien znaczący etap przygotowujący dziecko do następnego okresu rozwojowego, jakim jest okres szkolny. Dzieci w tym wieku przejawiają żywe zainteresowanie światem przyrody oraz niektórymi zjawiskami społecznymi, zadając również sporo pytań i nie zawsze są zadowolone odpowiedzią dorosłych, tworząc własny obraz przedmiotów czy zjawisk co nazywane jest myśleniem magicznym. Cechuje ich także dobrą orientacją w najbliższym otoczeniu. W tym okresie zmienia się także sposób przyswajania wiedzy. Dziecko potrafi już skupić uwagę przez dłuższy czas.  W tym okresie bardzo bogate jest życie uczuciowe dziecka. Coraz częstsze stają się zabawy zespołowe, w których dzieci dzielą się funkcjami i pełnią różnorodne role.  Dziecko w wieku 6 lat cechuje się wytrwałością i uporem. Konsekwentnie dąży do realizacji złożonego celu. Kontakty z innymi dziećmi są przepełnione życzliwością, mniejszą konfliktowością. Dziecko liczy się z racjami innych osób. Osiągnięcie przez dziecko dojrzałości szkolnej kończy okres przedszkolny.

 

Warto też zwrócić uwagę ,że okres przedszkolny bywa nazywany wiekiem zabaw, gdyż to właśnie zabawa jest dominującą formą aktywności dziecka w tym wieku. Poprzez zabawę dziecko zdobywa różnorodne informacje i umiejętności. Doskonali rozmaite właściwości fizyczne i psychiczne. Poznaje świat poprzez swobodne, mimowolne uczenie się w różnych sytuacjach życiowych. Więc nie zabraniajmy im tego, jedynie możemy ich w pewien sposób ukierunkować.


NA KILKA MIESIĘCY PRZED WSTĄPIENIEM W PROGI PRZEDSZKOLA

Proces adaptacji dziecka do nowego środowiska odbywa się we wszystkich sferach działania organizmu, a w szczególności: 

  • fizjologiczno - biologicznej,
  • emocjonalno - społecznej,
  • poznawczej.

Rodzina, jako pierwsze i naturalne środowisko społeczne dziecka, oddziałuje na jego rozwój i uspołecznianie  poprzez swoją strukturę, warunki bytowe, status społeczny, stosunki emocjonalne i interakcje między poszczególnymi jej członkami, organizację życia, tradycję, obyczaje. W rodzinie dziecko uczy się interpretowania różnych modeli zachowań i wyborów. Przygotowanie dziecka do przedszkola wymaga przede wszystkim stworzenia mu sytuacji samodzielnego rozwiązywania problemów. Służą temu np. polecenia wydawane przez rodziców. Szczególnego znaczenia nabiera nabywanie przez dziecko umiejętności samodzielnego organizowania sobie pracy.

 

A zatem, Drodzy Rodzice, jak możecie pomóc Waszemu dziecku, by znacznie złagodzić stres związany z pójściem do przedszkola?

 
 

Oto kilka rad:

 
  • Na początek zadbajcie o to, by w miłej atmosferze przekazać dziecku informację, że pójdzie do przedszkola. Może to być spacer pod budynek przedszkola, uroczysty podwieczorek, na którym oznajmicie mu, że wkrótce zostanie przedszkolakiem. Dziecko powinno wówczas usłyszeć, że jest duże, dzielne, potrafi wiele samo zrobić, więc przyszedł czas, by zostało przedszkolakiem.
     
  • Zadbajcie, by ubranie i obuwie nie sprawiały dziecku kłopotu, np. kupcie mu buty na rzepy i suwaki, spodenki na gumkę w pasie, w domu uczcie je jak rozpoznawać przód i tył w częściach garderoby.
     
  • Uważajcie, by nie wyprzedzać potrzeb dziecka pytaniami, np. : „Czy chcesz jeść / pić/ sikać ?” Rodzice powinni w takich sytuacjach wykazać się cierpliwością, poczekać, aż dziecko samo zasygnalizuje potrzebę, i chwalić je za to.
     
  • Starajcie się nie karmić dziecka w trakcie posiłków, lecz stworzyć miejsce do ich samodzielnego spożywania, aby dziecko mogło nabrać wprawy w posługiwaniu się łyżką, widelcem.
     
  • Pozwólcie mu na samodzielne radzenie sobie w toalecie, by dziecko samo nauczyło się zdejmować i zakładać majteczki, podcierać się , spuszczać wodę i myć ręce. Sprawność  w tym zakresie doda dziecku odwagi, gdyż dzieci nieśmiałe początkowo mogą mieć trudności w proszeniu o pomoc, a drobne „wypadki”, które są przecież normalnym zjawiskiem w tym wieku, mogą być źródłem niepotrzebnego stresu.
     
  • Stwarzajcie sytuacje, by dziecko pozostawało na jakiś czas pod opieką osób trzecich. Bardzo ważne jest stopniowe uniezależnianie psychiczne dziecka od rodziców, szczególnie matki. Powoli wydłużajcie czas, który dziecko spędza bez Was, zawsze informujcie, kiedy wrócicie. W ten sposób nabierze ono pewności, że zawsze po nie wracacie i później będzie spokojnie oczekiwać na Was w przedszkolu.
     
  • Zadbajcie, by poznało rówieśników, niech Wasza pociecha bawi się z innymi dziećmi na placu zabaw, chociaż będzie to zabawa „obok siebie”, niech sama podejmuje kontakty, rozwiązuje konflikty spowodowane np. zabraniem zabawki przez inne dziecko, gdyż o pewnych zachowaniach i regułach obowiązujących w zespole musi się dowiedzieć, zanim wejdzie w grupę przedszkolną.
     
  • Starajcie się powoli przyzwyczajać dziecko do sprzątania po sobie zabawek , ubrań.
     
  • Spróbujcie wykształcić w dziecku poczucie obowiązku poprzez sumienne wykonywanie łatwych prac podejmowanych przez dziecko z własnej inicjatywy lub z Waszego polecenia. Istotne jest także rozwijanie wytrwałości i wyrobienia nawyku doprowadzania rozpoczętej pracy do końca.
     
  • Aby dzieci łatwiej przyswoiły sobie nawyki związane z organizacją zajęć, starajcie się wdrażać je do dłuższego skupiania uwagi poprzez obserwację przyrody, wspólne oglądanie obrazków.  Należy także zorganizować życie dziecka w rodzinie według planu zbliżonego do rozkładu dnia w przedszkolu, dostarczyć mu materiały, z którymi zetknie się w przedszkolu (np. kredki, farby, plastelinę).
     
  • Kupujcie wspólnie z dzieckiem przedmioty i rzeczy do przedszkola, pozwólcie, by dziecko samo dokonywało wyboru.
     
  • Unikajcie wypowiadania do  innych  osób  w  obecności  dziecka  komentarzy  typu: „No wiesz, nie mam innego wyjścia i muszę go oddać do przedszkola.”
  • Kochajcie, przytulajcie, chwalcie i wspierajcie :)
 

 

 

Ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki nie są wstanie zastąpić ruchu”  W. Oczko

 
     Dziecko w  wieku przedszkolnym odczuwa naturalną potrzebę ruchu tzw. głód ruchu. Praktycznie przez cały czas, poza okresem snu może być bardzo aktywne fizycznie nie męcząc się. Jest to spowodowane naturalnym procesem autoregulacji. Dzięki takiej  ciągłej stymulacji  układu kostnego, mięśniowego i stawowego tworzą się nowe połączenia nerwowe oraz rozpoczyna się okres tworzenia nowych ośrodków kostnienia.
 
     Motoryczność dziecka możemy podzielić na motorykę małą obejmującą czynności manipulacyjne dłoni, oraz motorykę dużą wyrażaną w aktywności fizycznej jak chód czy rzuty. Motoryka mała dziecka przedszkolnego intensywnie się rozwija, jednak jest utrudniona ze względu na niezakończone procesy innerwacji w dłoniach. Dziecko ma problemy z czynnościami wymagającymi manipulacji, jak np.  zapinanie guzików czy wiązanie sznurowadeł. Motoryka duża natomiast rozwija się szybciej, chodź towarzyszą jej ruchy mimowolne, tzw. przyruchy. Motoryczność dziecka 3-4 letniego różni się znacznie od starszych rówieśników. Ruchy są niepewne rwane, brak im precyzji i pewności. Dziecko   starsze natomiast  pewniej  wykonuje  niektóre  czynności,  jego  ruchy  są  płynne i skoordynowane.
 
     W wieku lat 5 następuje pewien przełom w motoryczności, okres ten nazywany jest złotym okresem bądź okresem równowagi przedszkolnej. Jest to najlepszy czas aby dziecko uczęszczało na dodatkowe zajęcia, szczególnie z tańca oraz rytmiki. W tym wieku przedszkolak bardzo szybko uczy się nowych, złożonych ruchów.
 
     Jest  to  również  czas  kiedy  to  postawa  ciała   zagrożona  jest  występowaniem  wad. W tym okresie należy nakładać duży nacisk na profilaktykę
 
     Mózg przedszkolaka ma już w 95% objętość mózgu człowieka dorosłego, jednak procesy inerwacji nadal prężnie się rozwijają. Poprzez ruch/ zabawę i związane z tym doświadczenia tworzą się nowe połączenia nerwowe w mózgu. Większość połączeń mózgowych powstaje do 6 roku życia. Tak więc musimy jak najlepiej wykorzystać ten okres aby zbudować fundamenty dla wiedzy zdobywanej w dalszych etapach edukacji.
 
  • Rodzicu zapamiętaj!!!
  1. Porcja ruchu organizowana dziecku w przedszkolu oraz spacer do i z przedszkola nie wystarczają do zapewnienia prawidłowego rozwoju.
  2. Spędzaj aktywnie czas razem z dzieckiem poprzez np. : spacery, wycieczki piesze, rowerowe, wybranie się na wspólną ślizgawkę.
  3. Bądź dla swego dziecka  przykładem jak aktywnie spędzać wolny czas.
  4. Staraj się, aby dziecko miało możliwość brania udziału w różnorodnych formach aktywności ruchowej.
  5. Zapewnij dziecku możliwość zabaw z piłką jazdy na rowerze, spacerowania, biegania, pływania  itp.
  6. Nie upominaj stale dziecka: nie biegaj , nie skacz, siedź grzecznie.
  7. Angażuj dziecko do prac domowych  (słanie łóżka, odkurzanie mieszkania, zmywanie naczyń, czy wreszcie wyrzucanie śmieci , spacer z psem, itp.) – to też jest porcja codziennego ruchu.
  8. Stwórz dziecku możliwość codziennej zabawy na świeżym powietrzu, by zahartować organizm.
  9. Zapisz dziecko na zajęcia sportowe, taneczne, itp.
  10. Ustal limit czasu spędzanego na oglądaniu telewizji, filmów na video i DVD a także korzystaniu z komputera (gry komputerowe, surfowanie w Internecie) do 1 - 2 godzin dziennie przy założeniu, że programy mają wysoką jakość edukacyjną, informacyjną  i są dostosowane do wieku dziecka.
 
 

 

 
FikuMiku Biała Podlaska